Richtlijnen

  1. In overleg met de eindredacteur (voor de huisartsen is dit een apotheker; voor de apothekers is dit een huisarts) wordt bepaald welke artikelen worden samengevat. Artikelen die huisartsgeneeskundig of (farmaco)therapeutisch relevante informatie bevatten, worden samengevat.
  2. Commentaren op artikelen op eerder in de FUS verschenen samenvattingen van die artikelen, voorzover van huisartsgeneeskundig of (farmaco)therapeutisch belang, worden samengevat (met name de ingezonden stukken van het NtvG en de commentaren in het PW, voorzover het commentaren van een groep betreft).
  3. De samenvatting dient een gedetailleerde samenvatting van het artikel te zijn, m.a.w. omvat duidelijk meer tekst dan de conclusie. De informatie die nodig is om de belangrijkste conclusie uit het artikel te kunnen onderbouwen moet worden verstrekt. Vooral de hoofdzaken van het artikel dienen duidelijk in de samenvatting naar voren te komen. Als leidraad voor het samenvatten kan ook de eigen behoefte worden gebruikt. Of, welke informatie zou straks nodig kunnen zijn als iemand iets zoekt over het betreffende onderwerp (meestal gedetailleerde informatie). Besprekingen van niet in Nederland geregistreerde geneesmiddelen worden buiten beschouwing gelaten.
  4. Alle informatie m.b.t. doseringen, indicaties, (pseudo)dubbelmedicaties, interacties, contra-indicaties, bijwerkingen en zwangerschap, en nuttige patiënteninformatie wordt vermeld. Bij het noemen van de bijwerkingen wordt een aanduiding van de meest voorkomende bijwerkingen van belang geacht (liefst worden percentages genoemd).
  5. Uiteraard worden beleidszaken (b.v. plaatsbepalingen) besproken. Bij b.v. NHG-standaarden of andere standaarden wordt de betreffende standaard in z’n geheel besproken. Daarbij worden ook risicofactoren, anamnese, (lichamelijk) onderzoek en evaluatie hiervan vermeld. Belangrijk bij het samenvatten van standaarden is dat farmacotherapeutische overwegingen worden meegenomen in de samenvatting, dit ten behoeve van FTO-overleg Ook in het algemeen geldt dat redenen voor de keuze van een middel dienen te worden besproken.
  6. De farmacologie van een geneesmiddel wordt slechts selectief beschreven. Bij een nieuw middel is het soms nodig hier iets over te zeggen of indien een middel vanwege een bepaalde farmacologische eigenschap wordt aangeprezen.
  7. Prijsvergelijkingen worden buiten beschouwing gelaten. Mocht de keuze van een geneesmiddel alleen op grond van de prijs worden bepaald, dan dient dit wel te worden vermeld.
  8. Bij referaten van onderzoeken worden zo mogelijk minstens de volgende zaken vermeld:
    - incidentie/prevalentie
    - aantal patiënten
    - hoeveel controles / cases
    - wat voor soort studie
    - doseringen
    - relatief risico en 95%-betrouwbaarheidsinterval
    - noem statistisch significante zaken
    - resultaten
  9. Echter het is niet noodzakelijk dat, na lezing van een uittreksel van een referaat, de lezer in staat is het onderzoek te herhalen. Dit betekent dat methoden en technieken summier kunnen worden vermeld. Uitvoerige vermelding van de proefopzet is niet gewenst. Inzicht geven in selectiecriteria kan van belang zijn: hoe strenger de patiënten zijn geselecteerd; des te minder zijn de resultaten van toepassing op de ‘doorsnee’ patiënt.
  10. Het is aan te raden niet te veel getallen te gebruiken, daar dit de leesbaarheid van de samenvatting niet ten goede komt. Bij het weergeven van getallen dient men er op te letten dat niet alleen relatieve maar ook absolute getallen worden weergegeven.
  11. Het zo nauwkeurig mogelijk weergeven van de mening van de oorspronkelijke auteurs is essentieel.
« Terug | Printen

Column

januari / februari 2017

Baby’s van moeders met overgewicht worden sneller ouder dan baby’s van moeders met een normaal gewicht. Dit blijkt uit een Belgisch onderzoek van Universiteit Hasselt en Ziekenhuis Oost-Limburg. De bescherming van het DNA van de baby’s wordt een stuk korter door stoffen in het bloed van de zwaarlijvige moeders. Deze baby’s lopen daarom meer risico op ziektes als hart- en vaataandoeningen en dementie later in hun leven.
Vrouwen die overwegen zwanger te worden beginnen het best met een gezond gewicht. Het onderzoek toonde aan dat baby’s van moeders die voor de zwangerschap kampte met overgewicht of obesitas gemiddeld kortere telomeren hebben. Telomeren, die zich bevinden aan de uiteinden van chromosomen, worden korter naarmate cellen ouder worden. Dat de telomeerlengte de levensverwachting beïnvloedt is echter niet eenduidig aangetoond. Wel is aangetoond dat overgewicht en obesitas gedurende de zwangerschap het risico op diabetes, overgewicht en cardiovasculaire aandoeningen bij het nageslacht verhogen.
Het Nederlandse preferentiebeleid voor geneesmiddelen is succesvol, zeker gezien de kostenreductie. Maar het kent ook nadelen voor de patiënten. Zo is de bio-equivalentie niet eenduidig omschreven en wordt uitsluitend beoordeeld vanuit farmacokinetisch opzicht en niet op geleide van de klinische uitkomstmaten. Verder worden generieke geneesmiddelen vooral vergeleken met het specialité en niet met elkaar en gebeurt dit bij gezonde vrijwilligers.
Vanaf 2012 bereikten ongeruste signalen van parkinsonpatiënten de Parkinson Vereniging. Naar aanleiding hiervan zijn de problemen omtrent de substitutie van parkinsonmiddelen onderzocht (PW 2016;151(46)). Uit dit onderzoek blijkt dat de substitutie van parkinsonmedicatie niet altijd plaats vindt conform de regels en afspraken die overheid en betrokken partijen daarover hebben gemaakt.

R.J.Buitenhuis
Hoofdredacteur FUS